در بخش صنعتی، خانوادههایی مانند Shell Tellus، Shell Omala، Shell Corena، Shell Morlina، Shell Turbo و Shell Gadus هر کدام برای یک گروه مشخص از تجهیزات توسعه یافتهاند. برای مثال، Tellus عمدتاً به روغنهای هیدرولیک، Omala به روغنهای دنده صنعتی، Corena به روغن کمپرسور و Gadus به گریسها اختصاص دارد.
بنابراین هنگام انتخاب روغن شل، صرفاً توجه به نام برند کافی نیست و باید نوع تجهیز، شرایط کاری، دمای عملکرد، فشار، سرعت، نوع روغن قبلی و توصیه سازنده دستگاه (OEM) نیز بررسی شود. در این مقاله انواع مهم روغنهای شل، خانوادههای صنعتی و کاربرد هرکدام را بررسی میکنیم.
معرفی روغن شل
شل طیف بسیار گستردهای از روانکارها را برای کاربردهای خودرویی و صنعتی تولید میکند. محصولات این شرکت از روغن موتور خودروهای سواری و روغن موتور دیزل سنگین گرفته تا روغنهای هیدرولیک، کمپرسور، دنده، توربین، روغنهای گردشی، روغن ترانسفورماتور و گریس را شامل میشوند. در سبد رسمی روانکارهای شل، خانوادههایی مانند Shell Corena، Shell Diala، Shell Gadus، Shell Morlina، Shell Omala و Shell Tellus برای کاربردهای مختلف معرفی شدهاند.
تفاوت اصلی این محصولات در این است که هر خانواده برای شرایط مشخصی از روانکاری طراحی شده است. روغنی که برای یک سیستم هیدرولیک مناسب است، الزاماً برای گیربکس صنعتی مناسب نیست و روغن کمپرسور نیز نمیتواند بدون بررسی فنی جایگزین روغن توربین یا روغن گردشی شود.
به همین دلیل، در خرید روغن شل بهتر است ابتدا نوع تجهیز و نیاز فنی آن مشخص شود و سپس از میان خانوادههای مختلف Shell، محصول مناسب انتخاب شود.
ترکیبات و مواد افزودنی روغن شل
عملکرد یک روغن صنعتی فقط به روغن پایه آن وابسته نیست. فرمولاسیون روانکار از ترکیب روغن پایه و مجموعهای از افزودنیها تشکیل میشود که برای ایجاد ویژگیهای موردنیاز در شرایط کاری مختلف به روغن اضافه میشوند.
نوع روغن پایه میتواند معدنی، سنتتیک یا در برخی محصولات مبتنی بر فناوریهای خاص مانند GTL (Gas-to-Liquids) باشد. Shell در برخی خانوادههای جدید خود از فناوری GTL استفاده میکند. برای نمونه، در خانواده Shell Corena، شل استفاده از روغنهای پایه حاصل از فناوری GTL را با ویژگیهایی مانند فراریت کمتر، شاخص ویسکوزیته بالاتر و نقطه ریزش پایینتر مرتبط میداند.
در کنار روغن پایه، افزودنیهای مختلفی بسته به کاربرد به فرمولاسیون اضافه میشوند. افزودنیهای ضدسایش، آنتیاکسیدان، ضدخوردگی، ضدزنگ، ضدکف، بهبوددهنده شاخص ویسکوزیته و افزودنیهای فشارپذیر (EP) از جمله گروههای رایج در روانکارهای صنعتی هستند.
البته ترکیب دقیق و درصد مواد افزودنی محصولات Shell اختصاصی است و نمیتوان یک فرمول عمومی برای تمام روغنهای شل ارائه کرد. برای همین، هنگام مقایسه دو محصول باید دیتاشیت فنی (TDS)، استانداردها، تأییدیههای OEM و کاربرد توصیهشده بررسی شود، نه صرفاً نوع روغن پایه.
انواع روغن شل بر اساس کاربرد
یکی از بهترین روشها برای شناخت روغنهای شل، دستهبندی آنها بر اساس تجهیز یا کاربرد است. این دستهبندی به مصرفکننده کمک میکند به جای جستوجوی صرفاً نام محصول، ابتدا نوع روانکار مورد نیاز خود را مشخص کند.
روغن موتور شل
روغنهای موتور شل در چند خانواده مختلف تولید میشوند و انتخاب آنها به نوع موتور و کاربرد خودرو یا ماشینآلات بستگی دارد.
Shell Helix
Shell Helix یکی از خانوادههای اصلی روغن موتور برای خودروهای سواری است. این خانواده شامل روغنهای معدنی، نیمهسنتتیک و تمامسنتتیک است و محصولات مختلفی برای موتورهای بنزینی و دیزلی ارائه میکند. Shell همچنین خانوادههایی مانند Helix Ultra و Helix ECT را برای کاربردهای پیشرفتهتر معرفی کرده است.
در روغنهای Helix، عواملی مانند SAE، استانداردهای API و ACEA، نوع موتور، سال ساخت خودرو و توصیه سازنده باید هنگام انتخاب بررسی شوند.
Shell Rimula
برای موتورهای دیزلی سنگین، کامیونها، ماشینآلات راهسازی و تجهیزات سنگین، خانواده Shell Rimula اهمیت بیشتری دارد. Shell محصولات Rimula را برای موتورهای دیزل سنگین طراحی کرده و برخی مدلهای این خانواده با فناوریهای سنتتیک و افزودنیهای پیشرفته عرضه میشوند.
بنابراین نمیتوان گفت «بهترین روغن موتور شل» یک محصول مشخص است؛ بلکه باید روغن متناسب با نوع موتور و مشخصات OEM انتخاب شود.
روغن کمپرسور شل
Shell Corena خانواده تخصصی روغنهای کمپرسور شل است. این محصولات برای انواع کمپرسورهای هوا از جمله کمپرسورهای اسکرو، پرهای و رفتوبرگشتی طراحی شدهاند.
در کمپرسورها، روغن علاوه بر روانکاری باید در برابر اکسیداسیون و حرارت مقاومت مناسبی داشته باشد و ویژگیهایی مانند کنترل کف، آزادسازی هوا و جدایش آب نیز اهمیت زیادی دارند.
Shell Corena شامل محصولات معدنی و سنتتیک است. برای نمونه، Shell Corena S۴ R یک روغن سنتتیک برای کمپرسورهای اسکرو روغنکاریشونده و کمپرسورهای پرهای معرفی شده، در حالی که برخی محصولات دیگر این خانواده برای کمپرسورهای رفتوبرگشتی یا شرایط شدیدتر طراحی شدهاند.
در نتیجه انتخاب روغن کمپرسور شل باید بر اساس نوع کمپرسور، دمای تخلیه، فشار کاری و توصیه سازنده کمپرسور انجام شود.
روغن هیدرولیک شل
Shell Tellus خانواده اصلی روغنهای هیدرولیک شل است. این محصولات برای سیستمهای هیدرولیک ثابت و متحرک طراحی شدهاند و هدف آنها فراهم کردن حفاظت در برابر سایش، افزایش عمر روغن، کنترل عملکرد سیستم و کمک به بهرهوری انرژی است.
در این خانواده، محصولات مختلفی مانند Shell Tellus S۲ VX، Shell Tellus S۳ M و Shell Tellus S۴ ME وجود دارند که از نظر نوع روغن پایه، فناوری افزودنی، ویسکوزیته و سطح عملکرد با یکدیگر تفاوت دارند.
برای مثال، در انتخاب بین Tellus S۲ VX ۴۶، Tellus S۳ M ۴۶ و محصولات پیشرفتهتر، صرفاً یکسان بودن ISO VG به معنی یکسان بودن عملکرد نیست.
روغنهای Shell Tellus در تجهیزاتی مانند پرسهای هیدرولیک، ماشینآلات تولیدی، تجهیزات راهسازی، ماشینآلات متحرک، دستگاههای تزریق پلاستیک و بسیاری از سیستمهای انتقال توان هیدرولیکی مورد استفاده قرار میگیرند.
خرید انواع روغن شل از اول روانکار سار!
برای خرید انواع روغن شل و انتخاب روانکار متناسب با نوع تجهیز و شرایط کاری، میتوانید از مشاوره کارشناسان اول روانکار سار استفاده کنید.
روغن دنده شل
برای گیربکسها و سیستمهای انتقال قدرت صنعتی، خانواده Shell Omala یکی از مهمترین محصولات شل است. روغنهای Omala برای انواع گیربکسهای صنعتی و کاربردهای انتقال قدرت طراحی شدهاند.
در این خانواده گریدها و فرمولاسیونهای مختلفی وجود دارد. برای مثال، محصولات Shell Omala S۲ GX در گریدهای مختلفی مانند ISO VG ۱۰۰، ۱۵۰، ۲۲۰، ۳۲۰، ۴۶۰ و ۶۸۰ عرضه میشوند و محصولات پیشرفتهتری مانند Shell Omala S۴ GXV نیز در سبد محصولات شل وجود دارند.
انتخاب گرید روغن دنده باید با توجه به نوع گیربکس، دمای کار، سرعت، بار، نوع چرخدنده و توصیه سازنده گیربکس انجام شود.
استفاده از روغن با ویسکوزیته نامناسب میتواند موجب افزایش دمای گیربکس، کاهش راندمان، سایش یا مشکلات روانکاری شود.
روغن توربین شل
خانواده Shell Turbo برای روانکاری توربینها و برخی تجهیزات مرتبط با تولید انرژی طراحی شده است. این خانواده شامل محصولات مختلفی برای شرایط کاری متفاوت است و برخی محصولات آن بر پایه فناوریهای پیشرفته سنتتیک یا GTL تولید میشوند.
در روغن توربین، پایداری اکسیداسیون، کنترل رسوب و وارنیش، حفاظت از یاتاقانها، کنترل خوردگی و قابلیت جدایش آب اهمیت زیادی دارد.
محصولاتی مانند Shell Turbo T، Shell Turbo S۴ GX، Shell Turbo S۴ X و Shell Turbo S۵ GX برای کاربردهای مختلف توربینی معرفی شدهاند.
انتخاب روغن توربین موضوعی کاملاً تخصصی است و باید مطابق مشخصات سازنده توربین و سیستم روانکاری انجام شود.
روغنهای گردشی شل
روغنهای گردشی برای سیستمهایی استفاده میشوند که روغن بهصورت مداوم در مدار حرکت کرده و وظیفه روانکاری، انتقال حرارت یا حفاظت از یاتاقانها و تجهیزات را بر عهده دارد.
Shell Morlina یکی از خانوادههای مهم روغنهای گردشی و یاتاقانی Shell است. محصولات این خانواده برای سیستمهای روانکاری یاتاقانها و گردش روغن طراحی شدهاند. برای مثال، Shell Morlina S۴ B بهعنوان روغن سنتتیک گردشی با عمر طولانی و حفاظت در برابر سایش معرفی شده است.
در انتخاب روغن گردشی باید عواملی مانند سرعت یاتاقان، دمای عملیاتی، بار، حضور آب یا رطوبت و نوع سیستم گردش روغن در نظر گرفته شود.
گریسهای شل
Shell Gadus خانواده اصلی گریسهای Shell است و طیف وسیعی از گریسهای چندمنظوره و تخصصی را دربرمیگیرد.
این خانواده شامل گریسهایی با غلیظکنندهها و عملکردهای مختلف است و برای کاربردهایی از روانکاری عمومی تا شرایط دمایی شدید، بارهای بالا و کاربردهای خاص طراحی شده است. Shell همچنین محصولات تخصصی پلییوریا و گریسهای مورد استفاده در چرخدندههای باز را در این خانواده معرفی میکند.
از محصولات شناختهشده این خانواده میتوان به Shell Gadus S۲ V۲۲۰، Shell Gadus S۳ V۲۲۰C و Shell Gadus S۵ V۱۰۰ اشاره کرد که هرکدام برای شرایط مشخصی طراحی شدهاند.
در خرید گریس Shell نباید تنها به عدد NLGI توجه کرد؛ نوع غلیظکننده، روغن پایه، ویسکوزیته روغن پایه، محدوده دمایی، مقاومت در برابر آب، قابلیت تحمل فشار و سرعت کار نیز باید بررسی شود.
انواع روغن صنعتی شل
در میان محصولات صنعتی شل، چند خانواده بیش از سایر محصولات مورد توجه صنایع قرار دارند. شناخت این خانوادهها باعث میشود انتخاب روانکار برای تجهیزات کارخانهای سادهتر شود.
Shell Corena
Shell Corena برای کمپرسورها طراحی شده است. این خانواده انواع روغن کمپرسور برای کمپرسورهای اسکرو، پرهای و رفتوبرگشتی را شامل میشود و از روغنهای معدنی تا محصولات سنتتیک پیشرفته را دربرمیگیرد.
یکی از نکات مهم در Corena، تمرکز روی عمر روغن، حفاظت در برابر سایش و عملکرد سیستم کمپرسور است.
کاربرد اصلی: کمپرسورهای هوا، کمپرسورهای اسکرو، کمپرسورهای پرهای و کمپرسورهای رفتوبرگشتی.
Shell Tellus
Shell Tellus خانواده روغنهای هیدرولیک Shell است. این محصولات برای سیستمهای هیدرولیک ثابت و متحرک تولید شدهاند و بر اساس سطح عملکرد و فناوری مورد استفاده، مدلهای مختلفی دارند.
کاربرد اصلی: پرسهای هیدرولیک، ماشینآلات صنعتی، تجهیزات راهسازی، سیستمهای هیدرولیک متحرک، دستگاههای تزریق پلاستیک و خطوط تولید.
Shell Omala
Shell Omala خانواده روغنهای دنده صنعتی است و برای گیربکسها و سیستمهای انتقال قدرت مورد استفاده قرار میگیرد. گریدهای مختلف این خانواده برای شرایط کاری متفاوت ارائه شدهاند.
کاربرد اصلی: گیربکسهای صنعتی، تجهیزات انتقال قدرت، ماشینآلات تولیدی، تجهیزات فولاد، معدن، سیمان و صنایع سنگین.
Shell Morlina
Shell Morlina بیشتر در حوزه روغنهای یاتاقانی و گردشی مورد استفاده قرار میگیرد. محصولات این خانواده میتوانند برای سیستمهای گردش روغن و روانکاری یاتاقانها مورد استفاده قرار گیرند و برخی مدلها از فناوری سنتتیک برای افزایش عمر روغن بهره میبرند.
کاربرد اصلی: یاتاقانها، سیستمهای گردش روغن، ماشینآلات صنعتی و تجهیزات دارای سیستم روغنکاری مرکزی یا گردشی.
Shell Turbo
Shell Turbo خانواده روغنهای توربین Shell است. این محصولات برای کاربردهای مختلف توربین طراحی شدهاند و بسته به مدل میتوانند ویژگیهایی مانند پایداری اکسیداسیون، کنترل رسوب و وارنیش، حفاظت در برابر خوردگی و عمر طولانیتر روغن را ارائه دهند.
کاربرد اصلی: توربینهای بخار، گاز و برخی سیستمهای تولید انرژی و تجهیزات وابسته.
Shell Gadus
Shell Gadus خانواده گریسهای Shell است و شامل محصولات چندمنظوره و گریسهای تخصصی میشود. این خانواده برای کاربردهای عمومی و همچنین شرایط سخت مانند دمای بالا، بار زیاد و برخی کاربردهای چرخدنده باز طراحی شده است.
کاربرد اصلی: یاتاقانها، شاسی و قطعات متحرک، ماشینآلات صنعتی، تجهیزات معدنی، فولاد، سیمان و کاربردهای عمومی و تخصصی روانکاری.
مزایای استفاده از روغن صنعتی شل
استفاده از روانکار مناسب میتواند نقش مهمی در کاهش سایش، افزایش عمر تجهیزات و حفظ قابلیت اطمینان ماشینآلات داشته باشد. Shell نیز در معرفی سبد محصولات صنعتی خود بر عواملی مانند افزایش بهرهوری قطعات، افزایش عمر تجهیزات و کاهش توقفات ناخواسته تأکید میکند.
البته این مزایا به شرط انتخاب صحیح محصول به دست میآیند. استفاده از یک روغن شل گرانقیمت اما نامتناسب با تجهیز، الزاماً عملکرد بهتری ایجاد نمیکند.
یکی از مزایای اصلی محصولات صنعتی Shell، تنوع بالای سبد محصولات است. این تنوع به مصرفکننده اجازه میدهد برای سیستمهای مختلف از روغنهای تخصصی استفاده کند؛ برای مثال روغن هیدرولیک Tellus، روغن دنده Omala، روغن کمپرسور Corena و گریس Gadus.
از سوی دیگر، در برخی محصولات پیشرفته Shell از فناوریهای سنتتیک یا GTL استفاده شده که میتواند بسته به محصول، شرایط کاری و کاربرد، مزایایی مانند عمر طولانیتر روغن، پایداری بهتر و عملکرد مناسب در شرایط دمایی خاص ایجاد کند. برای نمونه، Shell این ویژگیها را در محصولات Corena و برخی محصولات Turbo و Morlina مطرح کرده است.
راهنمای انتخاب روغن صنعتی شل مناسب
انتخاب روغن صنعتی شل باید از مشخصات دستگاه شروع شود، نه از نام محصول.
اولین قدم، بررسی دفترچه فنی یا پلاک دستگاه و مشخص کردن نوع روانکار توصیهشده توسط سازنده است. در مرحله بعد باید گرید ویسکوزیته، استانداردها و تأییدیههای OEM بررسی شوند.
برای مثال، اگر تجهیز یک گیربکس صنعتی است، باید ابتدا مشخص شود که سازنده چه نوع روغن دنده و چه ویسکوزیتهای را توصیه کرده است. سپس میتوان در خانواده Shell Omala به دنبال محصول مناسب گشت.
اگر دستگاه دارای سیستم هیدرولیک باشد، باید استاندارد مورد نیاز و گرید ISO VG مشخص شود و سپس خانواده Tellus بررسی شود. برای کمپرسور نیز نوع کمپرسور و شرایط کاری تعیین میکند کدام محصول از خانواده Corena مناسب است.
در کنار این موارد، شرایط واقعی کارکرد نیز اهمیت دارد؛ عواملی مانند:
- دمای محیط
- دمای روغن
- فشار کاری
- سرعت
- بار
- وجود آب و رطوبت
- گردوغبار
- سیکل کاری
- مدت زمان کارکرد روزانه
همگی میتوانند روی انتخاب روغن تأثیر بگذارند.
نکته مهم دیگر این است که ویسکوزیته بالاتر الزاماً به معنای روغن بهتر نیست. روغن باید در محدوده ویسکوزیته موردنیاز تجهیز قرار داشته باشد.
همچنین در صورت جایگزینی روغن قبلی با یک محصول Shell، بهتر است سازگاری روغن جدید با روغن موجود، نوع افزودنیها و روش تعویض بررسی شود. در بسیاری از سیستمهای صنعتی، تخلیه کامل، تمیزکاری و شارژ صحیح میتواند از مشکلات ناشی از اختلاط نامناسب جلوگیری کند.
عوامل موثر بر قیمت روغن شل
قیمت روغن شل به یک عامل واحد وابسته نیست. نوع محصول، گرید، حجم بستهبندی، نوع روغن پایه، سطح عملکرد، موجودی بازار، شرایط واردات، نرخ ارز و هزینه حملونقل همگی میتوانند بر قیمت نهایی تأثیر بگذارند.
برای مثال قیمت یک روغن هیدرولیک Shell Tellus با روغن دنده Shell Omala یا روغن کمپرسور Shell Corena قابل مقایسه مستقیم نیست، زیرا کاربرد، فرمولاسیون و الزامات فنی آنها متفاوت است.
حتی در یک خانواده نیز قیمت مدلهای مختلف ممکن است تفاوت قابل توجهی داشته باشد. برای مثال، قیمت یک محصول سنتتیک با محصول معدنی همگرید الزاماً یکسان نیست.
از طرف دیگر، هنگام بررسی قیمت روغن شل برای مصرف صنعتی بهتر است تنها قیمت خرید هر بشکه ملاک قرار نگیرد. عواملی مانند عمر روغن، فاصله تعویض، میزان مصرف، هزینه تعمیرات و توقف خط تولید نیز در هزینه واقعی روانکاری مؤثر هستند.
به همین دلیل برای واحدهای صنعتی، مقایسه هزینه کل مالکیت (TCO) میتواند از مقایسه صرف قیمت اولیه روغن مفیدتر باشد.
با محصولات اول روانکار سار، نهایت کیفیت را تجربه کنید!
روغن شل اصل را چگونه تشخیص دهیم؟
یکی از مهمترین موضوعات هنگام خرید روانکارهای برند، اطمینان از اصالت محصول است. تشخیص قطعی اصالت تنها با نگاه کردن به رنگ روغن یا ظاهر بشکه امکانپذیر نیست و روشهای غیررسمی مانند مقایسه رنگ روغن نیز نمیتوانند مبنای قابل اعتمادی برای تشخیص اصالت باشند.
اولین قدم، خرید از تأمینکننده معتبر و قابل پیگیری است. بستهبندی باید سالم باشد و مشخصات محصول، گرید، حجم، اطلاعات تولید و سایر مشخصات درجشده روی بستهبندی با محصول مورد سفارش مطابقت داشته باشد.
در مرحله بعد میتوان اطلاعات روی بستهبندی را با TDS و SDS رسمی محصول تطبیق داد. Shell برای محصولات خود اطلاعات فنی و ایمنی ارائه میکند و در بسیاری از صفحات محصولات نیز امکان دسترسی به اطلاعات فنی وجود دارد.
شماره بچ یا اطلاعات ردیابی محصول نیز در صورت وجود باید بررسی شود. همچنین فاکتور رسمی یا مستند خرید از یک تأمینکننده شناختهشده میتواند مسیر پیگیری محصول را مشخص کند.
موضوع مهم دیگر، توجه به بستهبندی و پلمپ است. هرگونه نشانه غیرعادی مانند آسیبدیدگی، بازشدگی، برچسبگذاری غیرمعمول یا اختلاف مشخصات محصول با اطلاعات فنی باید بررسی شود.
با این حال، حتی بستهبندی ظاهراً سالم نیز بهتنهایی تضمین قطعی اصالت نیست. در خریدهای عمده صنعتی یا زمانی که اصالت محصول اهمیت ویژهای دارد، بهتر است علاوه بر بررسی اسناد و زنجیره تأمین، امکان آنالیز آزمایشگاهی روغن نیز در نظر گرفته شود.
جمعبندی؛ کدام روغن شل برای چه کاربردی مناسب است؟
خانواده محصولات شل بسیار گسترده است و هر محصول برای یک کاربرد مشخص طراحی شده است. بهصورت خلاصه:
| خانواده Shell | نوع روانکار | کاربرد اصلی |
|---|---|---|
| Shell Helix | روغن موتور | خودروهای سواری |
| Shell Rimula | روغن موتور دیزل | کامیون و ماشینآلات سنگین |
| Shell Corena | روغن کمپرسور | کمپرسورهای هوا |
| Shell Tellus | روغن هیدرولیک | سیستمهای هیدرولیک |
| Shell Omala | روغن دنده صنعتی | گیربکس و انتقال قدرت |
| Shell Turbo | روغن توربین | توربینها و تجهیزات تولید انرژی |
| Shell Morlina | روغن گردشی و یاتاقانی | یاتاقانها و سیستمهای گردش روغن |
| Shell Gadus | گریس | یاتاقانها و تجهیزات صنعتی |
این دستهبندی نشان میدهد که برای انتخاب روغن شل مناسب ابتدا باید نوع تجهیز و نیاز روانکاری مشخص شود و سپس محصول مناسب از خانواده مربوطه انتخاب گردد. اطلاعات رسمی Shell نیز همین تفکیک را در سبد محصولات خود نشان میدهد.
در اول روانکار سار نیز میتوان برای انتخاب و تأمین روانکارهای صنعتی Shell، مشخصات تجهیز، روغن مورد استفاده فعلی و شرایط کاری را بررسی کرد و سپس محصول مناسب را بر اساس گرید، استاندارد و کاربرد مورد نیاز انتخاب نمود.
